- ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ต้องจ่ายตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป ขอผ่อนได้ 3 งวดเท่า ๆ กัน ไม่มีดอกเบี้ยหรือเบี้ยปรับ
- ต้องยื่นในกำหนดและเลือกผ่อนตอนยื่น ถ้ากดจ่ายเต็มหรือยื่นเกินกำหนดไปแล้ว ขอผ่อนย้อนหลังไม่ได้
- ผิดนัดงวดเดียว = เสียสิทธิผ่อนทั้งหมด ยอดที่เหลือถึงกำหนดทันทีและเริ่มโดนเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน
- ผ่อนตามสิทธิ (ต้นทุน 0) ต่างจากค้างชำระ (เงินเพิ่ม 1.5%/เดือน + อาจมีเบี้ยปรับ) หลายพันบาท
กดยื่นภาษีเสร็จ ตัวเลขภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่มโผล่ขึ้นมาห้าหลัก แล้วในบัญชีไม่มีเงินก้อนนั้น — สถานการณ์นี้เกิดกับคนจำนวนไม่น้อย โดยเฉพาะฟรีแลนซ์และคนมีหลายแหล่งรายได้ที่ไม่ถูกหัก ณ ที่จ่ายให้ครบตลอดปี ข่าวดีคือกรมสรรพากรเปิดช่องให้ผ่อนได้ และถ้าทำถูกวิธีคุณผ่อนได้โดยไม่เสียดอกเบี้ยหรือเบี้ยปรับแม้แต่บาทเดียว ต่างจากการปล่อยค้างชำระเฉย ๆ ที่โดนเงินเพิ่มทุกเดือน
บทความนี้แยกให้ชัดระหว่างสองเรื่องที่คนมักสับสน คือ "ขอผ่อนชำระอย่างถูกต้อง" กับ "ค้างชำระแล้วโดนตามเก็บ" เพราะปลายทางต่างกันหลายพันบาท ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 โปรดตรวจสอบประกาศกรมสรรพากรฉบับล่าสุดอีกครั้ง เพราะรายละเอียดปลีกย่อยปรับได้ทุกปี
ใครขอผ่อนได้บ้าง — เงื่อนไขเกิน 3,000 บาท
สิทธิผ่อนชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 / ภ.ง.ด.91) มีเงื่อนไขตั้งต้นข้อเดียวที่ต้องจำ คือ ยอดภาษีที่ต้องชำระต้องตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป ถ้าต่ำกว่านี้ ระบบถือว่าเป็นก้อนเล็กพอจ่ายทีเดียว จึงไม่เปิดให้ผ่อน
- ยอดภาษีสุทธิที่ต้องจ่ายเพิ่มตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป — นับเฉพาะส่วนที่ต้องชำระ ไม่ใช่ฐานเงินได้
- ต้องยื่นแบบภายในกำหนดเวลาปกติ — สิทธิผ่อนใช้ได้กับการยื่นในกำหนด ถ้ายื่นเกินกำหนดแล้วจะกลายเป็นเรื่องค้างชำระที่มีเบี้ยปรับแทน
- เลือกใช้สิทธิตอนยื่น — ทั้งช่องทางออนไลน์และกระดาษมีจุดให้เลือกผ่อนในขั้นตอนสรุปยอด ถ้าเผลอกดจ่ายเต็มไปแล้วจะย้อนกลับมาขอผ่อนไม่ได้
ข้อสำคัญที่หลายคนไม่รู้คือ การผ่อนตามสิทธินี้ไม่มีการคิดดอกเบี้ยหรือเงินเพิ่มใด ๆ ตราบใดที่คุณจ่ายครบทุกงวดตรงเวลา มันคือการยืดเวลาจ่ายฟรี ๆ ที่รัฐจัดให้ ไม่ใช่สินเชื่อ
ผ่อน 3 งวดยังไง แต่ละงวดเท่าไหร่ ครบเมื่อไหร่
ระบบผ่อนแบ่งยอดภาษีออกเป็น 3 งวดเท่า ๆ กัน โดยงวดแรกชำระพร้อมการยื่นแบบ และอีกสองงวดที่เหลือทยอยจ่ายเดือนถัดไปตามลำดับ ห่างกันงวดละประมาณหนึ่งเดือน
| งวด | สัดส่วน | กำหนดชำระ |
|---|---|---|
| งวดที่ 1 | 1 ใน 3 | พร้อมวันยื่นแบบ (ภายในกำหนดยื่น) |
| งวดที่ 2 | 1 ใน 3 | ภายใน 1 เดือนนับจากงวดแรก |
| งวดที่ 3 | 1 ใน 3 | ภายใน 1 เดือนนับจากงวดที่สอง |
ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 กำหนดวันแต่ละงวดจะปรากฏบนใบแจ้งชำระ (Pay-in) ที่ระบบออกให้ โปรดยึดวันบนเอกสารเป็นหลักและตรวจสอบอีกครั้ง
ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณต้องจ่ายภาษี 30,000 บาท เลือกผ่อน จะได้จ่ายงวดละ 10,000 บาท สามงวด แทนที่จะควักทีเดียวสามหมื่น ระบบจะออกใบ Pay-in แยกแต่ละงวดพร้อมวันครบกำหนดชัดเจน เก็บให้ครบและตั้งเตือนในปฏิทินทันที เพราะจุดพลาดที่แพงที่สุดคือลืมงวด
ภาพเทียบการผ่อนภาษี 30,000 บาท แบ่ง 3 งวดเท่า ๆ กัน (บาท)
ยื่นออนไลน์กับกระดาษ ขอผ่อนต่างกันตรงไหน
ทั้งสองช่องทางขอผ่อนได้เหมือนกัน ต่างกันแค่ขั้นตอนกดเลือก
- ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing — เมื่อระบบสรุปยอดภาษีที่ต้องชำระและเข้าเงื่อนไข 3,000 บาท จะมีตัวเลือกให้เลือกระหว่าง "ชำระทั้งจำนวน" กับ "ขอผ่อน 3 งวด" กดเลือกผ่อน ระบบจะสร้างชุดใบ Pay-in ทั้งสามงวดให้ดาวน์โหลดเก็บ แล้วนำไปจ่ายผ่านแอปธนาคาร เคาน์เตอร์ หรือช่องทางที่รับชำระ
- ยื่นกระดาษที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ — แจ้งเจ้าหน้าที่ว่าขอผ่อนตอนยื่นแบบ กรอกแบบคำขอผ่อนตามที่เจ้าหน้าที่จัดให้ แล้วรับใบชำระแต่ละงวดกลับมา
ถ้ายังไม่คุ้นกับการยื่นออนไลน์ เรามีขั้นตอนละเอียดพร้อมภาพหน้าจอไว้ใน คู่มือยื่นภาษีออนไลน์ e-Filing อ่านควบคู่กันจะเห็นภาพว่าปุ่มเลือกผ่อนอยู่ตรงไหนของหน้าสรุปยอด
ผิดนัดงวดเดียวเสียสิทธิ — แล้วเกิดอะไรขึ้นต่อ
นี่คือหัวใจที่ต้องเข้าใจก่อนตัดสินใจผ่อน สิทธิผ่อนไม่มีดอกเบี้ยก็จริง แต่มันมีเงื่อนไขเหล็กข้อหนึ่ง — ถ้าผิดนัดงวดใดงวดหนึ่ง สิทธิผ่อนที่เหลือทั้งหมดสิ้นสุดทันที ยอดภาษีที่ยังค้างจะถึงกำหนดชำระทั้งก้อนในคราวเดียว และตั้งแต่จุดนั้นจะถูกคิดเงินเพิ่มในอัตราตามกฎหมายเหมือนกรณีค้างชำระปกติ
ผ่อนชำระ ต่างจากค้างชำระที่โดนเบี้ยปรับยังไง
สองคำนี้ฟังคล้ายแต่ปลายทางคนละเรื่อง จุดต่างอยู่ที่ว่าคุณ "ทำตามระบบ" หรือ "หลุดจากระบบ"
| ประเด็น | ขอผ่อนชำระ (ตามสิทธิ) | ค้างชำระ / ยื่นเกินกำหนด |
|---|---|---|
| เงื่อนไขเข้าเกณฑ์ | ยื่นในกำหนด + ยอดเกิน 3,000 | ไม่จ่าย/ยื่นช้ากว่ากำหนด |
| ดอกเบี้ย / เงินเพิ่ม | ไม่มี ถ้าจ่ายครบทุกงวดตรงเวลา | เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง |
| เบี้ยปรับ | ไม่มี | อาจมีเบี้ยปรับกรณียื่นแบบล่าช้าหรือยื่นไม่ถูกต้อง |
| จำนวนงวด | แบ่งได้ 3 งวด | ต้องจ่ายทั้งก้อนพร้อมเงินเพิ่ม |
| สถานะ | อยู่ในระบบ ถูกต้อง | เป็นหนี้ภาษีค้าง อาจถูกติดตามทวงถาม |
อัตราเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (เศษของเดือนนับเป็นหนึ่งเดือน) ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 โปรดตรวจสอบอีกครั้ง
สรุปให้เห็นภาพ ถ้าคุณมีภาษีต้องจ่าย 30,000 บาทแต่จ่ายไม่ไหวทันที ทางเลือกที่ถูกต้องคือยื่นในกำหนดแล้วขอผ่อน ต้นทุนเพิ่มเป็นศูนย์ ส่วนถ้าปล่อยเลยกำหนดไปเฉย ๆ นอกจากเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนแล้ว ยังอาจโดนเบี้ยปรับจากการยื่นล่าช้าอีกชั้น ยิ่งช้ายิ่งบาน รายละเอียดกรณียื่นช้าเราแยกไว้ใน ยื่นภาษีเกินกำหนด ทำยังไง โดนปรับเท่าไหร่
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ต้องจ่ายตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป ขอผ่อนได้ 3 งวดเท่า ๆ กัน ไม่มี…
ต้องยื่นในกำหนดและเลือกผ่อนตอนยื่น ถ้ากดจ่ายเต็มหรือยื่นเกินกำหนดไปแล้ว ขอผ่อนย้อนหลังไม…
ผิดนัดงวดเดียว = เสียสิทธิผ่อนทั้งหมด ยอดที่เหลือถึงกำหนดทันทีและเริ่มโดนเงินเพิ่ม 1.5% …
วางแผนสำรองจ่ายภาษี อย่าให้ถึงจุดต้องขอผ่อน
การผ่อนคือทางออกฉุกเฉินที่ดี แต่ทางที่ดีกว่าคือไม่ต้องใช้มันเลย เพราะการที่ต้องผ่อนแปลว่าคุณประเมินภาระภาษีต่ำเกินไปมาตลอดปี วิธีป้องกันมีอยู่ไม่กี่ข้อ
- ประมาณภาษีล่วงหน้ากลางปี — พอถึงมิถุนายน–กรกฎาคม ลองกดคำนวณคร่าว ๆ จากรายได้ครึ่งปีคูณสอง จะรู้ว่าปลายปีต้องเตรียมเงินราวเท่าไหร่ ใช้ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ ประเมินได้ในไม่กี่นาที
- กันเงินภาษีแยกบัญชีทุกเดือน — โดยเฉพาะฟรีแลนซ์ที่ไม่ถูกหัก ณ ที่จ่ายเต็ม ให้หักเงินส่วนหนึ่งของทุกใบเสร็จเข้าบัญชี "ภาษี" ทันที พอถึงเวลายื่นจะมีเงินรออยู่แล้ว
- ใช้สิทธิลดหย่อนให้ครบก่อนสิ้นปี — ยิ่งลดหย่อนครบ ยอดภาษีที่ต้องจ่ายยิ่งน้อยลง ดูเช็กลิสต์เต็มได้ที่ ลดหย่อนภาษีปี 2569 มีอะไรบ้าง
กรอกเงินได้กับลดหย่อนที่มี เครื่องคำนวณจะบอกยอดภาษีที่ต้องชำระ จะได้กันเงินสำรองไว้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ต้องมาลุ้นตอนกดยื่น
พักเงินสำรองภาษีในบัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูงหรือกองทุนตลาดเงิน สภาพคล่องพร้อมถอน ได้ดอกเบี้ยระหว่างที่ยังไม่ถึงกำหนดจ่าย