สูตรเดียวที่ควรจำ — และทำไม "60 เดือนสุดท้าย" สำคัญกว่าทั้งชีวิตที่ส่งมา

บำนาญชราภาพประกันสังคมมีเงื่อนไขตั้งต้นสองข้อ: ส่งสมทบครบ 180 เดือน (15 ปี ไม่ต้องติดกัน) และอายุครบ 55 ปี จากนั้นสูตรคือ 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย บวก 1.5% ต่อทุกปีที่ส่งเกิน 15 ปี โดยฐานค่าจ้างมีเพดานเดิม 15,000 บาท (ทยอยขึ้นเป็น 17,500 ตั้งแต่ปี 2569) — ส่ง 25 ปีที่ฐานเต็มจะได้อัตรา 20% + (1.5% × 10) = 35% คิดเป็นบำนาญ 5,250 บาทต่อเดือนตลอดชีวิต ส่วนคนที่ส่งไม่ถึง 180 เดือนจะได้ "บำเหน็จ" เป็นเงินก้อนครั้งเดียวแทน จุดที่คนพลาดมากที่สุดคือสูตรไม่สนใจว่าตลอดชีวิตคุณเคยส่งฐานเท่าไหร่ มันดูแค่ 5 ปีท้ายก่อนสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน อ่านสิทธิทั้งสามมาตราแบบละเอียดได้ใน ประกันสังคม ม.33 / ม.39 / ม.40 — สิทธิที่จ่ายทุกเดือนแต่ไม่เคยใช้

นั่นคือเหตุผลที่การต่อ ม.39 หลังลาออกกลายเป็นกับดักราคาแพง: ฐานเงินสมทบของ ม.39 คือ 4,800 บาทตายตัว ถ้าส่งต่อเนื่องเกิน 5 ปีก่อนอายุ 55 ค่าเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายจะเหลือ 4,800 ทั้งแถบ — คนที่ส่งมา 25 ปีจะได้บำนาญแค่ 1,680 บาทต่อเดือน แทนที่จะเป็น 5,250 บาท หายไปเดือนละ 3,570 บาทตลอดชีวิต และไม่ว่าฉากไหน บำนาญประกันสังคมก็เป็นแค่ "พื้น" ไม่ใช่แผนเกษียณทั้งแผน เอาตัวเลขที่คำนวณได้ไปหักออกจากค่าใช้จ่ายรายเดือนในเครื่องคำนวณเงินเกษียณเพื่อดูว่ายังต้องออมเองอีกเท่าไหร่ หรือถ้าอยากมีรายได้การันตีรายเดือนเพิ่มอีกชั้น ลองศึกษาประกันบำนาญที่จ่ายเงินคืนเป็นงวดหลังเกษียณและลดหย่อนภาษีได้ตามเงื่อนไข

การเปิดเผยข้อมูล: หน้านี้อาจมีลิงก์พันธมิตรไปยังสถาบันการเงินหรือบริษัทประกัน หากคุณสมัครผลิตภัณฑ์ผ่านลิงก์ เราอาจได้รับค่าแนะนำโดยคุณไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม เนื้อหาจัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินเฉพาะบุคคล

คำถามที่พบบ่อย

บำนาญชราภาพประกันสังคมคำนวณยังไง
สูตรทางการ สปส. คือ บำนาญต่อเดือน = ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย (เพดานเดิม 15,000 บาท — ทยอยขึ้นเป็น 17,500 ตั้งแต่ปี 2569) × [20% + 1.5% ต่อทุกปีที่ส่งสมทบเกิน 15 ปี] ตัวอย่างเช่น ส่งฐานเต็ม 15,000 บาทครบ 25 ปี จะได้อัตรา 35% คิดเป็นบำนาญ 5,250 บาทต่อเดือนตลอดชีวิต
ต้องส่งประกันสังคมกี่ปีถึงจะได้รับบำนาญ
ต้องส่งสมทบครบ 180 เดือน (15 ปี ไม่จำเป็นต้องติดกัน) และอายุครบ 55 ปี จึงจะได้บำนาญรายเดือน ถ้าส่งไม่ถึง 180 เดือนจะได้ "บำเหน็จชราภาพ" เป็นเงินก้อนครั้งเดียวแทน ไม่ใช่บำนาญรายเดือนตลอดชีวิต
ทำไมต่อ ม.39 หลังลาออกแล้วบำนาญลดลงมาก
เพราะฐานเงินสมทบของ ม.39 คือ 4,800 บาทตายตัว ถ้าส่ง ม.39 ต่อเนื่องเกิน 5 ปีก่อนอายุ 55 ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายจะกลายเป็น 4,800 บาททั้งหมด คนที่ส่งมา 25 ปีจึงได้บำนาญเพียง 1,680 บาท แทนที่จะเป็น 5,250 บาท หายไปเดือนละ 3,570 บาท
ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายคืออะไร ทำไมสำคัญกว่าทั้งชีวิตที่ส่งมา
สูตรบำนาญไม่ได้ดูว่าตลอดชีวิตคุณเคยส่งฐานเท่าไหร่ แต่ดูค่าจ้างเฉลี่ยของ 5 ปี (60 เดือน) สุดท้ายก่อนสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน โดยฐานนี้มีเพดานเดิม 15,000 บาท (ทยอยขึ้นเป็น 17,500 ตั้งแต่ปี 2569) เงินเดือนจริงสูงกว่านี้ระบบก็นับแค่ 15,000 บาท
เศษปีที่ส่งไม่ครบ 12 เดือน นับเพิ่มอัตราบำนาญไหม
ไม่นับ เศษปีที่ไม่ครบ 12 เดือนจะไม่ถูกนำมาเพิ่มอัตราบำนาญ อัตราจะเพิ่มให้ปีละ 1.5% เฉพาะปีที่ส่งสมทบครบเกิน 15 ปีเท่านั้น