- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือเงินภาษีของคุณเองที่ถูกจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีตัวใหม่ — ถ้าถูกหักเกิน ขอคืนได้เต็มจำนวน
- อัตราต่างกันตามประเภทเงินได้: ค่าจ้าง/วิชาชีพอิสระ 3%, ค่าเช่า 5%, ดอกเบี้ย 15%, ปันผล 10%
- ใบ 50 ทวิ คือหลักฐานชิ้นเดียวที่ใช้ขอเงินคืน รวบรวมทุกใบแล้วกรอกยอดตอนยื่น ภ.ง.ด.
- ถูกหัก 3% ไม่ได้แปลว่าจ่ายภาษีครบ ฟรีแลนซ์ยังต้องยื่นเสมอถ้ารายได้ถึงเกณฑ์
ฟรีแลนซ์หลายคนบ่นเรื่องเดียวกันทุกปี — "จ้างงาน 10,000 แต่ได้เงินโอนมา 9,700" หายไป 300 บาทนั่นไม่ใช่บริษัทโกง แต่คือภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไว้ก่อน และข่าวดีคือ เงินก้อนนั้นไม่ได้หายไปไหน คุณมีสิทธินำมันกลับคืนได้เต็มจำนวนถ้ารู้วิธี บทความนี้จะอธิบายตั้งแต่ว่ามันคืออะไร ถูกหักด้วยอัตราเท่าไหร่ ไปจนถึงวิธีเอาเอกสารใบเดียวมาขอเงินคืนตอนยื่นภาษี
หัวใจของเรื่องนี้ต้องเข้าใจก่อนว่า ภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ใช่ภาษีตัวใหม่ที่คุณต้องเสียเพิ่ม มันคือเงินภาษีของคุณเองที่ถูกจ่ายล่วงหน้าไปก่อนในนามของคุณ เมื่อคำนวณภาษีทั้งปีจริง ยอดที่ถูกหักไปนี้จะถูกนำมาหักลบ ถ้าจ่ายล่วงหน้าเกินความจำเป็น ส่วนเกินก็ได้คืน
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร ทำไมถึงถูกหัก
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) คือกลไกที่กฎหมายกำหนดให้ผู้จ่ายเงินได้บางประเภท ต้องหักเงินส่วนหนึ่งไว้ก่อนจ่ายให้ผู้รับ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน วัตถุประสงค์คือให้รัฐได้เก็บภาษีเป็นงวด ๆ ตลอดปีแทนที่จะรอเก็บทีเดียวตอนสิ้นปี และช่วยลดปัญหาคนหลบเลี่ยงไม่ยื่นภาษี เพราะข้อมูลถูกส่งเข้าระบบไปแล้ว
ผู้จ่ายเงินที่มีหน้าที่หัก เช่น บริษัท ห้างร้าน หรือนิติบุคคล เมื่อจ่ายค่าจ้าง ค่าบริการ ค่าเช่า หรือดอกเบี้ย ต้องหักภาษีตามอัตราที่กำหนด ออกหลักฐานให้ผู้รับ แล้วนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ส่วนคุณในฐานะผู้รับเงิน ได้เงินสุทธิหลังหักมา พร้อมเอกสารยืนยันว่าถูกหักไปเท่าไหร่
อัตราหัก ณ ที่จ่ายแต่ละประเภทเงินได้
อัตราการหักไม่ได้เท่ากันทุกประเภท ขึ้นอยู่กับว่าเป็นเงินได้ชนิดไหนและผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ตารางด้านล่างสรุปอัตราที่พบบ่อยที่สุดสำหรับผู้รับที่เป็นบุคคลธรรมดา
| ประเภทเงินได้ | อัตราหัก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ค่าจ้างทำงาน / ค่าบริการวิชาชีพอิสระ | 3% | ค่าจ้างฟรีแลนซ์ ที่ปรึกษา ออกแบบ เขียนบทความ |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% | ค่าเช่าบ้าน อาคาร รถยนต์ |
| ค่าโฆษณา | 2% | ค่าโฆษณาผ่านเอเจนซี |
| ค่าขนส่ง | 1% | ค่าจ้างขนส่งสินค้า |
| ดอกเบี้ยเงินฝาก / หุ้นกู้ | 15% | ดอกเบี้ยที่ธนาคารหักก่อนจ่าย |
| เงินปันผลจากหุ้น | 10% | ปันผลบริษัทจดทะเบียน |
| ค่าจ้างแรงงาน (เงินเดือน) | ตามฐานภาษี | คำนวณจากเงินได้ทั้งปีหารเป็นเดือน |
ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 โปรดตรวจสอบอีกครั้ง อัตราอาจแตกต่างตามประเภทผู้จ่าย/ผู้รับและประกาศกรมสรรพากรฉบับล่าสุด
ภาพเทียบอัตราหัก ณ ที่จ่ายแต่ละประเภทเงินได้ (ผู้รับบุคคลธรรมดา)
สังเกตว่าค่าจ้างฟรีแลนซ์ประเภทบริการวิชาชีพและรับจ้างทั่วไปมักถูกหัก 3% ซึ่งเป็นเคสที่คนถามมากที่สุด ส่วนดอกเบี้ยเงินฝากที่ถูกหัก 15% นั้นพิเศษหน่อย เพราะกฎหมายให้เลือกได้ว่าจะให้จบที่การหักนั้นเลย (Final Tax) หรือนำมารวมคำนวณเพื่อขอคืนถ้าฐานภาษีของคุณต่ำกว่า 15%
สำหรับเงินได้จากการลงทุน ตารางนี้แยกให้เห็นชัดว่าประเภทไหนถูกหักกี่เปอร์เซ็นต์ และประเภทไหนกฎหมายเปิดให้เลือก "จบที่การหัก" (Final Tax) หรือ "นำมารวมยื่นเพื่อขอเครดิต/ขอคืน" ได้บ้าง จุดที่คนสับสนบ่อยคือปันผลหุ้นกับปันผลกองทุนถูกหักเท่ากันที่ 10% แต่สิทธิขอเครดิตต่างกัน
| ประเภทเงินได้จากการลงทุน | อัตราหัก ณ ที่จ่าย | สิทธิเลือกวิธีเสียภาษี |
|---|---|---|
| เงินปันผลจากหุ้น (บริษัทจดทะเบียนโดยตรง) | 10% | เลือก Final Tax จบที่หัก 10% หรือนำไปรวมยื่นเพื่อขอเครดิตภาษีเงินปันผลได้ |
| เงินปันผลจากกองทุนรวม | 10% | Final Tax — นำไปรวมยื่นได้ แต่ไม่มีเครดิตภาษีเงินปันผลให้ขอคืน |
| ดอกเบี้ยเงินฝาก / หุ้นกู้ / พันธบัตร | 15% | เลือก Final Tax จบที่หัก 15% หรือนำไปรวมยื่น (เหมาะถ้าฐานภาษีต่ำกว่า 15%) |
| กำไรจากการขายหุ้นในตลาด SET | ยกเว้นภาษี | บุคคลธรรมดาได้รับยกเว้น ไม่ต้องนำมารวมยื่น |
| กำไรจากการขายคืนหน่วยกองทุนรวม | ยกเว้นภาษี | บุคคลธรรมดาได้รับยกเว้น ไม่ต้องนำมารวมยื่น |
ที่มา: กรมสรรพากร · ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 — เป็นเพดาน/เกณฑ์ตามกฎหมาย อัตราจริงของแต่ละผู้ให้บริการอาจต่างออกไป โปรดตรวจสอบฉบับล่าสุด
หนังสือรับรอง 50 ทวิ ใช้ทำอะไร
ทุกครั้งที่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ผู้จ่ายเงินต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือที่เรียกกันติดปากว่า "ใบ 50 ทวิ" (มาจากมาตรา 50 ทวิ ประมวลรัษฎากร) ให้คุณเก็บไว้ เอกสารใบนี้คือหลักฐานชิ้นเดียวที่ยืนยันว่าเงินของคุณถูกหักไปเท่าไหร่ และเป็นกุญแจสำคัญในการขอเงินคืน
ในใบ 50 ทวิ จะมีข้อมูลหลักคือ ชื่อและเลขผู้เสียภาษีของผู้จ่าย ชื่อและเลขผู้เสียภาษีของคุณ ประเภทเงินได้ จำนวนเงินที่จ่าย และจำนวนภาษีที่ถูกหักไว้ ตัวเลขสุดท้ายนี้แหละคือยอดที่คุณจะนำไปเครดิตหรือขอคืน
นำไปเครดิตภาษีและขอคืนยังไง
ขั้นตอนจริงง่ายกว่าที่คิด เมื่อคุณยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 หรือ 91) ระบบจะให้คำนวณภาษีที่ต้องเสียทั้งปีจากเงินได้รวมหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน จากนั้นให้คุณกรอกยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่รวมจากใบ 50 ทวิ ทุกใบ เข้าไปในช่องภาษีที่ถูกหักและนำส่งไว้แล้ว
ผลลัพธ์มีสามแบบ หนึ่ง ถ้าภาษีที่ต้องเสียมากกว่ายอดที่ถูกหักไว้ คุณจ่ายเพิ่มเฉพาะส่วนต่าง สอง ถ้าเท่ากันพอดี ไม่ต้องจ่ายและไม่ได้คืน สาม ถ้าภาษีที่ต้องเสียน้อยกว่ายอดที่ถูกหักไว้ ส่วนเกินคือเงินที่กรมสรรพากรต้องคืนให้คุณ
ตัวอย่างจริง สมมติฟรีแลนซ์คนหนึ่งมีรายได้ทั้งปี 400,000 บาท ถูกหัก ณ ที่จ่าย 3% ตลอดปีรวม 12,000 บาท พอคำนวณภาษีจริงหลังหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อนแล้วต้องเสียภาษีเพียง 5,000 บาท เท่ากับถูกหักเกินไป 7,000 บาท — เงินก้อนนี้ขอคืนได้ วิธีเช็คว่าคุณจะได้คืนหรือต้องจ่ายเพิ่ม ลองกดดูที่ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ ก่อนยื่นจริง
ฟรีแลนซ์และเจ้าของกิจการต้องรู้อะไรบ้าง
สำหรับฟรีแลนซ์ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นดาบสองคม ด้านดีคือมันคือเงินออมภาคบังคับที่ทำให้คุณไม่ต้องควักจ่ายภาษีก้อนใหญ่ทีเดียวตอนสิ้นปี ด้านที่ต้องระวังคือการถูกหัก 3% ไม่ได้แปลว่าจ่ายภาษีครบแล้ว คนจำนวนมากเข้าใจผิดว่าถูกหักแล้วจบ ไม่ต้องยื่น ทั้งที่จริงต้องยื่นเสมอ และถ้ารายได้ถึงเกณฑ์อาจต้องจ่ายเพิ่มด้วยซ้ำ
เจ้าของกิจการที่เป็นผู้จ่ายเงินให้คนอื่น ต้องสวมหมวกอีกใบคือเป็นคนหักและนำส่งภาษี เมื่อจ่ายค่าจ้างหรือค่าบริการให้ซัพพลายเออร์ ต้องหักตามอัตรา ออกใบ 50 ทวิ ให้เขา แล้วยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 (จ่ายให้บุคคลธรรมดา) หรือ ภ.ง.ด.53 (จ่ายให้นิติบุคคล) พร้อมนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ลืมนำส่งมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
ถ้ารายได้ต่อปีของคุณเริ่มมาก การวางแผนภาษีให้เป็นระบบสำคัญขึ้นเรื่อย ๆ เราลงรายละเอียดเรื่องการเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริง และการเตรียมเอกสารไว้ใน ฟรีแลนซ์ยื่นภาษียังไงให้ถูกกฎหมาย
โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยรวมใบ 50 ทวิ ออกใบกำกับ และสรุปยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายทั้งปีให้พร้อมยื่น เหมาะกับฟรีแลนซ์และเจ้าของกิจการที่อยากเลิกใช้ Excel
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือเงินภาษีของคุณเองที่ถูกจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีตัวใหม่ — ถ้าถูกหักเกิ…
อัตราต่างกันตามประเภทเงินได้: ค่าจ้าง/วิชาชีพอิสระ 3%, ค่าเช่า 5%, ดอกเบี้ย 15%, ปันผล 10%
ใบ 50 ทวิ คือหลักฐานชิ้นเดียวที่ใช้ขอเงินคืน รวบรวมทุกใบแล้วกรอกยอดตอนยื่น ภ.ง.ด.
คำถามที่เจอบ่อย
ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว ยังต้องยื่นภาษีอีกไหม? ต้องยื่นเสมอถ้ารายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด การถูกหักคือการจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่การจบภาระ การยื่นคือการปิดบัญชีเพื่อดูว่าจ่ายเกินหรือขาด
ทำใบ 50 ทวิ หายทำยังไง? ขอสำเนาจากผู้จ่ายเงินที่ออกให้ได้ หรือถ้าเป็นระบบ e-Withholding Tax ข้อมูลอยู่ในระบบ My Tax Account ของกรมสรรพากรแล้ว ลองเช็คก่อนตกใจ
ถูกหักน้อยกว่าที่ควร จะมีปัญหาไหม? ไม่ผิดที่ตัวคุณ เพราะหน้าที่หักเป็นของผู้จ่าย แต่ตอนยื่นคุณจะคำนวณได้ยอดภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่มเอง ไม่มีการปรับซ้อน
ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569 โปรดตรวจสอบอีกครั้ง หลักเกณฑ์และอัตราอาจเปลี่ยนตามประกาศกรมสรรพากร